Thursday, October 06, 2005

 

Blind autorijden


Michal behoort tot de laatste generatie die de Tsjechische staat nog als dienstplichtige van nut mocht zijn. Hij deed dit liever niet in uniform en met een geweer in de aanslag en kwam voor de zgn. burgerplicht terecht in een blindenbibliotheek. Het werk hield hem anderhalf jaar van de straat, maar was ondanks het oorverdovende geratel van de brailleprinter slaapverwekkend. Gelukkig deed zich eens in de zoveel tijd een mogelijkheid voor om aan het ongezellige, muffe kantoor te ontsnappen. Blinden- ontmoetingen en vakanties waren een bron van lering en vermaak.

Sterke verhalen waren tijdens de ontmoetingen niet van de lucht. Vooral Pavel Pěkný bleek een vrolijke gast. Hij had altijd een onbedwingbaar verlangen gehad om eens auto te rijden, vertelde hij ons met een grijns. Toen hij op een keer om twee uur 's nachts met vrienden in de auto zat, zag hij zijn kans schoon. Op het rechte stuk weg kon er weinig misgaan en zouden ze niemand tegenkomen. Dat bleek een misrekening, en een forse, want de auto die eraan kwam rijden was van de politie. “Meneer, hoe haalt u het in uw hoofd om achter het stuur te gaan zitten terwijl u blind bent,” zei de agent die hen aanhield. Maar Pavel, die meteen doorhad dat de agent een glaasje teveel ophad, liet zich niet van zijn stuk brengen: “En hoe haalt u het in uw hoofd om dronken uw werk te doen?” Daar had de agent niet van terug.

Niet dat hij zelf verder zo'n brave burger was. Als fervent kroegganger deed hij graag verslag van zijn door alcoholdampen omgeven belevenissen. Pavel had er een hekel aan om afhankelijk van anderen te zijn en sprak vol lof over de voordelen van de Tsjechische horeca. Hier hoefde hij niemand mee te vragen naar de wc, want die zijn in de goedkopere prijsklassen allesbehalve schoon en fris. Afgaand op de stank vond hij er meestal zonder enige moeite zijn weg. Dat deze werkwijze niet geheel zonder gevaar was, ontdekte hij in een kroeg met zelfs voor Tsjechische begrippen extreem vieze toiletten. Gezien de ondraaglijke lucht oordeelde hij een deur te vroeg dat hij op de juiste plaats was aangekomen. In plaats van op de wc kwam hij met een harde klap onderaan de keldertrap terecht.

Ook tijdens een ontmoeting in Lanškroun wilde hij 's avonds een paar pilsjes gaan pakken. Michal bood aan hem na afloop op te halen uit het café, maar dat wuifde Pavel weg als overbodige service. Hij ging samen met Budzák, die weliswaar ook blind was, maar in het stadje woonde en de weg naar Pavels logeeradres zonder problemen zou vinden. Om half één 's nachts werden we opgeschrikt door luid gepraat en gerammel aan een hek buiten. Michal keek uit het raam en zag hoe Pavel en zijn vriend hun uiterste best deden het huis binnen te komen. Maar Budzáks oriënteringsvermogen bleek na een biertje of tien toch niet helemaal betrouwbaar. De heren stonden bij het hek van de nietsvermoedende buren.

Soms werden we paradoxaal genoeg met onze eigen beperkingen geconfronteerd. In de trein op weg naar huis na een ontmoeting deelden we een coupé met twee blinde vrouwen. Eén van hen, Ivona, had iets uit haar tas gehaald en vroeg of we die even terug wilden leggen op het bagagerek. Ze kon natuurlijk niet weten dat we net een tunnel ingereden waren en het aardedonker was geworden in de trein. Op ons “even wachten tot we de tunnel uit zijn” schoot ze in de lach. “Niet te geloven. Het licht hoeft maar even uit te vallen of jullie zijn meteen volledig gedesoriënteerd.”
Nog een geluk dat Michal zichzelf niet chronisch ziek of verminderd toerekeningsvatbaar had laten verklaren om het felbegeerde blauwe boekje te bemachtigen. Dat had ons een hoop interessante ervaringen gekost.

Comments:
Hrabal begint er een nichtje bij te krijgen... pábitelé, compliment!
 
Hier val ik zwaar door de mand, want het verhaal Pábitelé van Hrabal heb ik nog niet gelezen. Ik zal mijn leven snel gaan beteren!
 
Ik weet niet of je door de mand valt. Volgens mij is er alleen het Hrabaliaanse begrip 'Pábitelé', de titel van een verhaal over een cementfabriek.

Een begrip dat moeilijk Nederlands vertaalbaar is, zo onmogelijk. Ik hou het op 'zwetsen'. Wie beter?
 
Sorry 'zwetsen' is geheel fout. Ik denk dat het beter vertaalbaar is als 'als een beekje kabbelend praten'.
Het onderwerp is erg Hrabaliaans. Erg mooi verhaal.
 
Ik vond wel leuke vertaling van pábitelé in het Frans: les palabreurs. Blinden zijn ook echte palabreurs - beelden kennen ze niet, maar ze zijn meesters met woorden. Milan, een vriend van Michal, vertelde eens twee uur lang over een vakantie naar Israël. Enorm boeiend. Ik schaamde me wel een beetje dat ik had gedacht: wat heeft iemand die niet kan zien er nou aan om ver op vakantie te gaan? Misschien wel meer dan ik er zelf aan had gehad, was de conclusie na zijn verhaal.
 
Post a Comment

<< Home

This page is powered by Blogger. Isn't yours?